Hugsað upphátt

Það var í júlíbyrjum sem ég sótti dóttur mína í síðasta sinn í leikskólann. Hún var sólbökuð og sæl inni að leika sér, veðrið hafði leikið við landann þennan dag sem og aðra daga í sumar og stutt í brosið hjá börnum og starfsfólki. Ég settist niður og fylgdist með krökkunum leika sér, tímdi varla að fara með hana heim – svo vel leið henni í leikskólanum.

Dóttir mín hljóp í fangið á mér, fimm að verða sex ára, flott stelpa sem var að hefja skólagönguna. Þetta var síðasti dagurinn hennar á leikskólanum. Mamman hafði farið um allar deildir leikskólans að kveðja starfsfólkið og nú var komið að því að klæða dótturina í síðasta sinn, kveðja öryggi leikskólans í hinsta sinn.

En skyndilega fékk ég kökk í hálsinn og tárin byrjuðu að brjótast fram.

Hvað var ég að misskilja?

Dóttirin var spennt að byrja í skóla og mig grunar að hún hafi verið dálítið vandræðaleg yfir tilfinningaseminni í mömmu sinni sem var algjörlega óhuggandi. Ég faðmaði starfsfólkið að mér og þakkaði fyrir allar góðu stundirnar, öryggið, alúðina og væntumþykjuna, lýsti því með ekkasogum hversu vel dóttur minni hefði liðið á hjá þeim, hversu stórkostlegt starfið væri, hversu dásamlegt starfsfólkið væri. Ekki leið á löngu þar til tárin voru farin að renna niður flestar fullorðnar kinnar í salnum.

Á leiðinni heim var ég hugsi. Hversu margar starfsstéttir ætli búi við það að ,,viðskiptavinirnir” kveðji þær með táraflóði? Djúpu þakklæti og trega? Af hverju flykkist fólk ekki til starfa á leikskólum, af hverju er ekki slegist um hvert gefandi og þakklátt starf sem losnar? Af hverju eiga leikskólarnir í basli með að halda starfinu gangandi vegna manneklu? Hvað er ég að misskilja hér? Allt er hægt að mæla ... Í flestöllum starfsstéttum eru mælanleg markmið, árangur, prósentur, einkunnir, krónutölur, viðmið og ávöxtun. Ýmsar breytur til að meta og mæla verðmæti.

En hvernig mælum við gleði, vellíðan og hamingju? Hvernig mælum við árangur leikskólastarfs? Við mælum hann meðal annars í ánægju foreldra, gleðitárum þeirra þegar leiðir skiljast. Við mælum hann í hlátrasköllum barnanna, tilhlökkun, litlum og stórum listaverkum sem verða til í listasmiðjum, leikjum, söngvum og sögum sem þau læra innan veggja leikskólans. Við mælum hann í tengslum, vináttuböndum og væntumþykju milli barna og starfsfólks. Gefum okkur tíma, látum í okkur heyra Stundum heyri ég að foreldrar séu svo mikið að flýta sér að þeir gefi sér varla tíma til að kasta kveðju á starfsfólkið, ég er varla saklaus af því frekar en aðrir.

Ég legg til að allir foreldrar leikskólabarna setji sér það markmið að hrósa starfsfólkinu minnst einu sinni í viku. Segjum þeim að þau séu frábær, að börnunum okkar líði vel, að starfið sé skapandi og skemmtilegt. Látum þau finna að starf þeirra sé verðmætt . Ég efast ekki um að við foreldrar erum gríðarlega sterkur þrýstihópur til að knýja á um að þessi mikilvægu störf verði metin að verðleikum. Látum í okkur heyra, breytum viðhorfum, sýnum þakklæti okkar í verki. Mannauðurinn í starfsfólki leikskólanna er ómælanlegur – en ómetanlegur. Tvennt er þó hægt að mæla, tvennt sem er miður gott og lýsir alls ekki viðurkenningu samfélagsins á mikilvægi velferðar barna. Þetta tvennt er skortur á starfsfólki og lág laun. Verðmætamat samfélagsins verður að breytast, það er skömm að því að bjóða fólki hærri laun fyrir að gæta fjár í banka – heldur en barna í leikskóla.